Nowa ustawa o elektroodpadach. Zmiany obejmą zwłaszcza przedsiębiorstwa

15.05.2015 r.

fot. Eric Dykstra/ (CC BY-NC-ND 2.0)/ flickr.com

Od 1 czerwca mają wejść w życie nowe rozwiązania dotyczące zwiększenia odzysku elektrośmieci. W środę, 13 maja, odbyło się pierwsze czytanie projektu nowej ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Komisja sejmowa pracuje nad tym, by dostosować polskie prawo do wytycznych dyrektywy unijnej.

Szacuje się, że w Polsce legalnie przetwarzane jest mniej niż 30% zużytego sprzętu. Szara strefa demontażu „na własną rękę” obejmuje 40-60% rynku. W efekcie Polsce grozi zapłacanie wysokich kar nałożonych przez Komisję Europejską.

Jak bardzo niszczymy środowisko nie stosując się do zasad segregacji elektroodpadów? Toksyczne substancje zawarte w świetlówkach uwalniają rtęć, z lodówek i chłodziarek wydostają się niebezpieczne gazy. Nawet jedna nieprawidłowo zutylizowana lodówka ma takie same konsekwencje dla środowiska, jak spaliny uwolnione podczas przejechania samochodem 10 tysięcy kilometrów.

Nowe przepisy powinny szczególnie zainteresować przedsiębiorców. Szacuje się, że to oni są tą grupą, którą najczęściej korzysta z nielegalnych form utylizacji. Zgodnie z nowymi przepisami, do końca 2015 r. przedsiębiorcy wprowadzający na rynek sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych będą musieli osiągnąć minimalny poziom zbioru zużytego sprzętu, pochodzącego z tych gospodarstw, w wysokości odpowiadającej co najmniej 35 proc. masy sprzętu sprzedanego w poprzednim roku. Współczynnik ten będzie stopniowo wzrastać. Od 2016 do 2020 wyniesie 40%, a od stycznia 2021 roku – 65%.

Projekt ustawy ma ograniczyć wszelkie działania związane z próbami zarobienia na nielegalnej utylizacji śmieci. Jedną z takich prób jest transport odpadów deklarowanych jako sprawny sprzęt. Ustawa będzie nakazywać, by przewożący dysponował dokumentami zaświadczającymi transport produktów, a nie odpadów. Ustawa będzie również próbowała skutecznie wyeliminować przypadki, w których elektrośmieci trafiają do skupów złomu.

Demontaż sprzętów AGD w celu odzyskania części, które da się sprzedać również zagraża zdrowiu ludzi i środowisku. W ustawie znajdzie się zapis w myśl którego tylko trzy podmioty będą uprawnione do zbierania niekompletnych elektroodpadów oraz ich części. Będą to: zakłady przetwarzania, punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w gminie oraz odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Ustawa zobowiąże również samych sprzedawców sprzętu RTV i AGD do odzyskiwania części odpadów. Sklepy o powierzchni większej niż 400 metrów kwadratowych będą musiały nieodpłatnie przyjąć zużyte żelazka, suszarki i inne sprzęty mniejsze niż 25 centymetrów. Sprzedawcy będą również zobowiązani do bezpłatnego odbioru zużytego sprzętu o większym gabarycie – na przykład pralek i lodówek.